Drie vragen die ik tegen kom in mijn coaching supervisie - en die betekenis hebben voor elke leider

Na tientallen jaren in leidinggevende functies en vele jaren als executive coach en teamcoach te hebben gewerkt, ben ik minder geïnteresseerd geraakt in het toevoegen van tools. Wat nu belangrijker is, is verminderen. Duidelijkheid. Terughoudendheid. En de moed om eerlijk naar mezelf te kijken.

Daarom is coaching supervisie een discipline geworden in mijn werk, niet als formaliteit, maar als een plek waar ik bewust uit de expertrol stap en mijn eigen patronen, reacties en keuzes onderzoek. Vaak met de hulp van andere coaches.

Het afgelopen jaar zijn drie vragen herhaaldelijk naar boven gekomen. Ik keer ernaar terug, niet als oefeningen om te voltooien, maar als spiegels. Het zijn eenvoudige vragen. En het zijn veeleisende vragen.

1. Welke patronen in anderen raken me zo sterk dat ze iets over mij zeggen?

Er zijn momenten in coaching waarop het gedrag van een klant een reactie uitlokt die scherper aanvoelt dan de situatie rechtvaardigt.

• Een leider die blijft uitleggen in plaats van eigen te maken.
• Iemand die elke emotie intellectualiseert.
• Een team dat versnelt wanneer het duidelijk iets essentieels uit de weg gaat.

Als ik irritatie of ongeduld opmerk, pauzeer ik. Niet omdat de observatie over de andere persoon per se verkeerd is, maar omdat de intensiteit van mijn reactie is informatie over mij.

Sterke reacties zijn zelden neutraal. Ze wijzen vaak op iets bekends:

• een patroon dat ik herken,
• een gedrag waar ik zelf ook mee geworsteld heb,
• of een waarde die zich bedreigd voelt.

Bij supervisie vraag ik mezelf af:

• Waarom deze me zo sterk raken?
• Wat onthult dit over mijn eigen leiderschapsreis?

Die vraag houdt me bij de feiten in plaats van veroordelend en ook gegrond en nederig.

2. Waar heb ik leiders te veel geholpen en daardoor iets van hen afgenomen?

Ervaring zorgt voor patroonherkenning. Je ziet sneller. Je verbindt sneller punten. Je weet hoe situaties zich waarschijnlijk zullen ontvouwen. Het risico is subtiel maar reëel: je begint het leren voor te zijn.

Ik heb mezelf erop betrapt.

• Te vroeg verduidelijken.
• Te netjes gestructureerd.
• Taal aanbieden die leiders dan overnemen in plaats van hun eigen taal te ontdekken.

Het lijkt op steun. Maar het kan eigendom stilletjes ondermijnen.

Leiderschap wordt niet sterker door gered te worden van complexiteit. Het wordt sterker door er lang genoeg mee bezig te blijven om beoordelingsvermogen, vertrouwen en verantwoordelijkheid te ontwikkelen.

Bij supervisie vraag ik: “heb ik duidelijkheid gecreëerd of heb ik de strijd die die duidelijkheid zou hebben gecreëerd, weggenomen?”

Soms is terughoudendheid de meest professionele interventie.

• Stilte toestaan.
• Verwarring iets langer laten bestaan.
• Weersta de drang om behulpzaam te zijn.

Dat is geen passiviteit. Het is respect.

3. Wanneer heb ik er bewust voor gekozen om langzamer te gaan terwijl er snelheid werd verwacht?

Moderne organisaties zijn gericht op beweging.

• Snelheid wordt beloond.
• Besluitvaardigheid wordt gevierd.
• Pauzeren wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd als aarzelen.

Toch zijn de meeste mislukkingen in leiderschap die ik heb gezien niet het gevolg van een gebrek aan actie, maar van een gebrek aan reflectie.

Als de spanning stijgt, kies ik er steeds vaker voor om dingen te vertragen. Niet om beslissingen tegen te houden, maar om ze te verbeteren. Die keuze is zelden populair.

• Klanten verwachten momentum.
• Teams willen antwoorden.
• Raden van bestuur willen vooruitgang.

Maar de momenten waarop vertragen ongemakkelijk voelt, zijn vaak de momenten waarop iets essentieels naar boven probeert te komen:

• een onuitgesproken conflict,
• een verkeerde aanname,
• een beslissing die eerder wordt ingegeven door vermijding dan door duidelijkheid.

In supervisie onderzoek ik of mijn keuze om te vertragen voortkwam uit overtuiging of voorzichtigheid. Het verschil is belangrijk.

Wat leiders hiervan kunnen leren

Hoewel deze vragen afkomstig zijn van coaching supervisie, zijn het geen “coach-only” reflecties. Ze vertalen zich rechtstreeks naar de leiderschapspraktijk.

1. Je sterkste reacties zijn gegevens

Wat je irriteert of triggert is geen afleiding, het is informatie. Leiders die hun eigen reacties leren lezen, leiden met meer bewustzijn en minder reactiviteit.

2. Te veel helpen verzwakt het leiderschap om je heen

Ondersteuning is niet hetzelfde als eigenaarschap. Als leiders voortdurend ingrijpen, trainen ze onbedoeld afhankelijkheid. Door op het juiste moment terug te stappen, bouw je bekwaamheid en verantwoordelijkheid op.

3. Vertragen kan de meest beslissende handeling zijn

Snelheid staat niet gelijk aan vooruitgang. Leiders die durven te pauzeren op kritieke momenten creëren betere beslissingen, sterkere afstemming en duurzamere resultaten.

Samen helpen deze lessen leiders om te schakelen:

• van reactie naar intentie
• van controle naar vertrouwen
• van activiteit naar impact

Geen luider leiderschap.
Niet sneller leiderschap.
Maar schoner leiderschap, leiderschap dat bewust, gegrond en duurzaam is.

Een afsluitende reflectie

Als er één vraag is die ik regelmatig aan de orde stel in mijn eigen supervisie en in mijn werk met leiders, dan is het deze:

Waar handel ik misschien snel, behulpzaam of besluitvaardig - en houd ik onbedoeld anderen tegen?

Dat is vaak waar de echte ontwikkeling van leiderschap begint.